GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ XÃ THANH AN, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Thanh An là xã nằm ở phía Nam lòng chảo Điện Biên, tỉnh Điện Biên, có vị trí thuận lợi về giao thông, giao thương và kết nối với trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh. Xã cách trung tâm hành chính tỉnh Điện Biên khoảng 9 km, có tổng diện tích tự nhiên khoảng 57,23 km². Phía Bắc giáp phường Mường Thanh; phía Đông giáp xã Pu Nhi; phía Nam giáp xã Núa Ngam; phía Tây giáp xã Sam Mứn và xã Thanh Yên. Với vị trí nằm trong không gian trung tâm của lòng chảo Điện Biên, Thanh An có nhiều điều kiện để phát triển nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, văn hóa và du lịch.

1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên

Thanh An có địa hình tương đối đa dạng, gồm khu vực đồng bằng lòng chảo, đồi núi và các khu vực sản xuất nông nghiệp. Trong đó, diện tích đất sản xuất nằm trong không gian cánh đồng Mường Thanh là một trong những lợi thế quan trọng của địa phương. Đây là vùng có truyền thống sản xuất lúa nước và cây trồng hàng hóa, góp phần tạo nên diện mạo nông nghiệp đặc trưng của khu vực.

Trên địa bàn xã có hồ Hồng Sạt, một công trình thủy lợi có vai trò cung cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp. Hồ có chiều dài khoảng 2 km, chiều rộng trung bình khoảng 200 m và đang được định hướng khai thác tiềm năng cảnh quan, sinh thái gắn với phát triển du lịch. Quy hoạch chung xã Thanh An đến năm 2045 đã định hướng nghiên cứu phát triển Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng Hồ Hồng Sạt với quy mô khoảng 3,8 ha.

Bên cạnh sản xuất nông nghiệp, vị trí của Thanh An trên các tuyến giao thông kết nối với khu vực trung tâm tỉnh tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động trao đổi hàng hóa, phát triển thương mại, dịch vụ và kết nối các điểm du lịch.

2. TRUNG TÂM HÀNH CHÍNH VÀ TRỤ SỞ LÀM VIỆC

Sau khi xã Thanh An được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025, hệ thống cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội của xã được bố trí, sắp xếp để bảo đảm hoạt động ổn định, liên tục, phục vụ Nhân dân.

Trụ sở Đảng ủy - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Thanh An đặt tại thôn Duyên Long, xã Thanh An, tỉnh Điện Biên, là nơi làm việc của Đảng ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã và các tổ chức có liên quan.

Trụ sở Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân xã Thanh An đặt tại thôn Hoàng Công Chất, xã Thanh An, tỉnh Điện Biên, là trung tâm làm việc của HĐND, UBND xã và các cơ quan, bộ phận chuyên môn thuộc UBND xã; đồng thời là địa điểm tiếp nhận, giải quyết các thủ tục hành chính và thực hiện các hoạt động quản lý, điều hành, phục vụ người dân, tổ chức trên địa bàn.

3. Dân số, cộng đồng dân cư và bản sắc văn hóa

Xã Thanh An hiện có 22 thôn, bản, với khoảng 5.177 hộ và 20.686 người. Trên địa bàn có 04 dân tộc cùng sinh sống, trong đó chủ yếu là đồng bào Thái, Kinh và Khơ Mú.

Sự cộng cư lâu đời của các dân tộc đã tạo nên một không gian văn hóa đa dạng, trong đó văn hóa Thái, đặc biệt là văn hóa Thái Đen, có vai trò nổi bật. Các giá trị văn hóa truyền thống được thể hiện qua phong tục, tập quán, tiếng nói, trang phục, dân ca, dân vũ, nghệ thuật xòe, các trò chơi dân gian và lễ hội truyền thống.

Đây là nguồn lực quan trọng để Thanh An vừa bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa hình thành các sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng trong quá trình phát triển địa phương.

4. Lịch sử hình thành và truyền thống quê hương

Thanh An là vùng đất có lịch sử lâu đời, gắn với quá trình hình thành, cư trú và phát triển của cộng đồng các dân tộc ở Mường Thanh.

Thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, xã Thanh An được thành lập và chính thức hoạt động từ ngày 01/7/2025, trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã Thanh An, Noong Hẹt và Sam Mứn thuộc huyện Điện Biên trước đây. Việc thành lập xã Thanh An được quy định tại Nghị quyết số 1661/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Trên vùng đất Thanh An ngày nay có nhiều dấu tích lịch sử quan trọng, tiêu biểu là Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia Thành Bản Phủ, gắn với cuộc khởi nghĩa và sự nghiệp của Tướng quân Hoàng Công Chất cùng các tướng lĩnh người Thái trong thế kỷ XVIII. Thành Bản Phủ là một địa chỉ lịch sử quan trọng, thể hiện truyền thống đoàn kết, tinh thần yêu nước và ý chí bảo vệ bản mường, bảo vệ vùng biên cương Tây Bắc của các dân tộc.

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, nhân dân trên địa bàn Thanh An đã có những đóng góp về sức người, sức của cho cuộc kháng chiến, góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, địa bàn Thanh An tiếp tục ghi dấu một chiến công tiêu biểu của lực lượng dân quân địa phương. Ngày 15/3/1966, dân quân Thanh An đã tổ chức chiến đấu và bắn trúng một máy bay Mỹ. Địa điểm chiến đấu tại khu vực đồi ông Khụt, bản Chiềng Chung, được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2014. Hiện khu vực di tích còn dấu tích hệ thống giao thông hào, là một địa chỉ có giá trị giáo dục truyền thống cách mạng đối với các thế hệ hôm nay và mai sau.

Những dấu mốc lịch sử đó đã góp phần hình thành truyền thống yêu nước, đoàn kết và tinh thần vượt khó của nhân dân Thanh An trong quá trình xây dựng và phát triển quê hương.

5. Kinh tế và tiềm năng phát triển

Nông nghiệp là một trong những lĩnh vực kinh tế quan trọng của Thanh An. Với lợi thế về đất đai, nguồn nước và diện tích sản xuất nằm trong không gian cánh đồng Mường Thanh, xã có điều kiện phát triển sản xuất lúa nước, rau màu, cây ăn quả, cây công nghiệp và chăn nuôi.

Cùng với nông nghiệp, Thanh An có điều kiện phát triển thương mại và dịch vụ nhờ vị trí gần trung tâm tỉnh, hệ thống giao thông kết nối thuận lợi và hoạt động mua bán tại Chợ Bản Phủ. Chợ nằm trên tuyến Quốc lộ 279, là một trong những điểm giao thương của khu vực, góp phần phục vụ nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa và đời sống dân cư.

Trong định hướng phát triển dài hạn, Thanh An đang được quy hoạch theo hướng phát huy đồng thời các lợi thế về nông nghiệp, thương mại - dịch vụ, văn hóa và du lịch, từng bước khai thác hiệu quả quỹ đất, cảnh quan, di tích lịch sử và các điều kiện hạ tầng hiện có.

Đáng chú ý, quy hoạch chung xã Thanh An đến năm 2045 đã xác định nhiều định hướng liên quan đến phát triển du lịch, trong đó có tôn tạo điểm di tích dân quân Thanh An bắn rơi máy bay Mỹ, mở rộng không gian khu vực Đền Hoàng Công Chất - Thành Bản Phủ và phát triển khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng Hồ Hồng Sạt.

Năm 2026, Thanh An cũng thu hút sự quan tâm nghiên cứu đầu tư đối với một số khu vực có tiềm năng phát triển công nghiệp, năng lượng tái tạo, đô thị xanh, thông minh và du lịch sinh thái. Đây là những định hướng đang được nghiên cứu, khảo sát và cần tiếp tục được triển khai phù hợp với quy hoạch, điều kiện thực tế và quy định của pháp luật.

6. Văn hóa, lịch sử và du lịch

Thanh An có hệ thống tài nguyên văn hóa và lịch sử phong phú, là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch văn hóa, lịch sử và sinh thái.

Nổi bật nhất là Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia Thành Bản Phủ - Đền Hoàng Công Chất, một địa danh gắn với lịch sử đấu tranh bảo vệ vùng đất Mường Thanh và vùng Tây Bắc của Tướng quân Hoàng Công Chất cùng các vị thủ lĩnh người dân tộc Thái. Hằng năm, tại đây diễn ra Lễ hội Đền Hoàng Công Chất (Lễ hội Thành Bản Phủ) thu hút nhân dân và du khách đến dâng hương, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian.

Lễ hội Đền Hoàng Công Chất đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2015, góp phần khẳng định giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương.

Bên cạnh Thành Bản Phủ, Di tích lịch sử dân quân Thanh An bắn rơi máy bay Mỹ là một địa chỉ đỏ có giá trị giáo dục truyền thống cách mạng. Việc bảo tồn, tôn tạo di tích gắn với tuyên truyền, giáo dục lịch sử và xây dựng các sản phẩm du lịch về nguồn có thể góp phần làm phong phú thêm hệ thống điểm đến của địa phương. Quy hoạch chung xã đến năm 2045 cũng đã định hướng tôn tạo khu di tích này.

Ngoài các giá trị lịch sử, Thanh An còn có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái tại hồ Hồng Sạt, kết hợp cảnh quan tự nhiên, trải nghiệm nông nghiệp, văn hóa cộng đồng và các giá trị bản địa. Đây là hướng có thể tạo thêm sản phẩm du lịch mới, bổ trợ cho tuyến du lịch lịch sử - văn hóa Thành Bản Phủ.

7. Hạ tầng, thương mại và các dịch vụ xã hội

Cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, hệ thống hạ tầng trên địa bàn xã Thanh An từng bước được đầu tư, nâng cấp và hoàn thiện, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe, sinh hoạt, sản xuất và giao dịch của Nhân dân.

Hệ thống trường học các cấp trên địa bàn được đầu tư xây dựng tương đối khang trang, cơ sở vật chất và điều kiện dạy và học từng bước được nâng cao. Về chăm sóc sức khỏe, trên địa bàn xã có cơ sở y tế thuộc ngành Y tế tỉnh Điện Biên, góp phần đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe của Nhân dân trong xã và khu vực lân cận.

Các thiết chế văn hóa, thể thao từng bước được quan tâm đầu tư, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng dân cư.

Thanh An cũng có lợi thế về thương mại, dịch vụ và hoạt động giao dịch tài chính - ngân hàng. Trên địa bàn hiện có 5 ngân hàng và tổ chức tín dụng đứng chân, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, hộ kinh doanh và các tổ chức tiếp cận các dịch vụ tài chính, tín dụng, thanh toán và các dịch vụ ngân hàng. Cùng với đó, hoạt động kinh doanh, buôn bán và cung ứng dịch vụ ngày càng đa dạng, với nhiều cơ sở kinh doanh, hộ sản xuất, cửa hàng và các loại hình dịch vụ phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân.

Đặc biệt, Chợ Bản Phủ nằm trên tuyến Quốc lộ 279 là một trong những khu vực giao thương quan trọng của địa phương. Với vị trí thuận lợi, chợ không chỉ phục vụ nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa của Nhân dân mà còn góp phần kết nối hoạt động thương mại giữa Thanh An với các địa bàn lân cận. Sự phát triển của mạng lưới giao thông, thương mại, ngân hàng và các dịch vụ trên địa bàn từng bước hình thành một không gian kinh tế - dịch vụ tương đối sôi động, tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.

8. Khu Công nghiệp Thanh An - Động lực phát triển mới

Một trong những định hướng phát triển mới có ý nghĩa quan trọng đối với Thanh An là Khu công nghiệp Thanh An, được định hướng trong Quy hoạch tỉnh Điện Biên thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung xã Thanh An đến năm 2045. Khu công nghiệp được quy hoạch tại khu vực phía Bắc xã, có lợi thế kết nối với các tuyến giao thông quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa và liên kết với các địa bàn trong tỉnh.

Hiện nay, tỉnh Điện Biên và xã Thanh An đang triển khai Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 Khu công nghiệp Thanh An, với khu vực nghiên cứu khoảng 106,71 ha, thời hạn quy hoạch đến năm 2045. Xã Thanh An đã tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về đồ án quy hoạch, qua đó phát huy vai trò tham gia của Nhân dân và tiếp thu các ý kiến liên quan đến quá trình thực hiện quy hoạch, đất đai, hỗ trợ và tái định cư.

Theo định hướng hiện nay, Khu công nghiệp Thanh An hướng tới hình thành khu công nghiệp tập trung với hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thân thiện với môi trường, ưu tiên các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp sạch, ứng dụng công nghệ cao, logistics và các ngành có giá trị gia tăng cao. Khi được triển khai theo quy hoạch và các thủ tục đầu tư, khu công nghiệp được kỳ vọng góp phần tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động, thúc đẩy thương mại - dịch vụ và tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội của Thanh An và khu vực.

9. Định hướng phát triển

Trong thời gian tới, xã Thanh An định hướng phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế về vị trí địa lý, đất đai, sản xuất nông nghiệp, văn hóa – lịch sử và hệ thống giao thông để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững, đồng bộ và từng bước hiện đại.

Trong đó, tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm; đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển các vùng sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương, gắn sản xuất với tiêu thụ và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Cùng với đó, Thanh An chú trọng phát triển thương mại, dịch vụ, khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với Thành Bản Phủ – Đền Hoàng Công Chất và các hoạt động văn hóa truyền thống; từng bước hình thành các sản phẩm du lịch, dịch vụ phù hợp, góp phần nâng cao đời sống Nhân dân.

Một định hướng phát triển mới có ý nghĩa quan trọng là Khu công nghiệp Thanh An, đang được nghiên cứu, lập quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 với quy mô khu vực nghiên cứu khoảng 106,71 ha, định hướng đến năm 2045. Khu công nghiệp được định hướng phát triển các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp sạch, ứng dụng công nghệ cao, logistics và các ngành có giá trị gia tăng cao, đồng thời chú trọng yêu cầu về môi trường và hạ tầng đồng bộ.

Trên nền tảng đó, Thanh An hướng tới xây dựng một địa bàn nông nghiệp phát triển, thương mại – dịch vụ năng động, văn hóa giàu bản sắc, hạ tầng từng bước hoàn thiện, tạo thêm cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của Nhân dân; đồng thời phát huy vai trò của Thanh An trong không gian phát triển chung của tỉnh Điện Biên./.